Box 3: Tweede Kamer stemt in met Wet tegenbewijsregeling

Op 12 juni 2025 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Wet tegenbewijsregeling box 3. Deze wet maakt het voor belastingplichtigen mogelijk om – onder voorwaarden en op verzoek – aan te tonen dat hun werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement waar de Belastingdienst van uitgaat. Daarmee komt het kabinet tegemoet aan de aanhoudende kritiek op de huidige box 3-heffing.

Achtergrond

Sinds het arrest van de Hoge Raad in 2021 is het box 3-stelsel onderwerp van stevige discussie. De huidige regeling, waarin wordt gerekend met een fictief rendement op spaargeld en beleggingen, leidt in veel gevallen tot een hogere belastingdruk dan het daadwerkelijke rendement. Dit is volgens de rechter in strijd met het eigendomsrecht.

Als tijdelijke oplossing werd het zogeheten rechtsherstel ingevoerd. Daarbij wordt gerekend met een forfaitair rendement per vermogenscategorie (spaargeld, beleggingen, schulden). De Wet tegenbewijsregeling bouwt hierop voort door belastingplichtigen de mogelijkheid te geven om het forfaitaire rendement te weerleggen als hun werkelijke rendement lager ligt.

Wat verandert er?

De wet introduceert een tegenbewijsregeling die geldt voor de belastingjaren 2017 tot en met 2022 om de Wet IB 2001 of de Wet rechtsherstel box 3 en voor de jaren 2023 tot en met 2027 om de Overbruggingswet box 3.

Belastingplichtigen kunnen per jaar en per vermogenscategorie aantonen dat hun werkelijke rendement lager is dan het forfait. Als dat lukt, wordt het lagere rendement belast.

Het indienen van tegenbewijs is niet verplicht. Vaak – bijvoorbeeld bij vastgoed met waardestijging of beleggingsportefeuilles met hoge rendementen – kan het forfait juist gunstiger uitpakken. In dat geval is het raadzaam geen tegenbewijs te leveren.

De Belastingdienst bereidt zich momenteel voor op de uitvoering van deze regeling. Naar verwachting wordt het in augustus mogelijk om een proefberekening te maken en zal het formulier voor het indienen van tegenbewijs na de zomer beschikbaar gesteld worden.

Belangrijkste punten op een rij

Tegenbewijs mogelijk: Op verzoek kan het werkelijke rendement worden aangetoond.

• Niet verplicht: Geen actie betekent belasting volgens het forfait.

• Geldt voor 2017 t/m 2024: Tijdelijke regeling in aanloop naar het nieuwe box 3-stelsel.

• Per vermogenscategorie en per jaar: Geen totaalbenadering mogelijk.

• Degelijke onderbouwing vereist: Denk aan jaaroverzichten, waardemutaties, dividend- en rentegegevens, huur- en pachtinkomsten.

• Formulier beschikbaar na de zomer van 2025: Naar verwachting via een digitaal portaal of als bijlage bij de aangifte.

Wat betekent dit voor u?

Voor cliënten met vermogen in box 3 – zoals spaargeld, beleggingsportefeuilles of vastgoed – kan het zinvol zijn om het werkelijke rendement per vermogenscategorie en per jaar in kaart te brengen. In situaties waarin het rendement aantoonbaar lager is dan het forfait, kan dit leiden tot een lagere belastingdruk.

Let op: het leveren van tegenbewijs vraagt om voorbereiding en documentatie. Als het bewijs niet voldoet, blijft het forfait van toepassing.

Tot slot

De Wet tegenbewijsregeling biedt ruimte voor maatwerk, maar vraagt ook om tijdige actie. Wilt u weten of het in uw situatie zinvol is om tegenbewijs te leveren? Wij denken graag met u mee.