Hoge Raad: geen box 3-rechtsherstel voor niet-bezwaarmakers (2017–2020)

De Hoge Raad heeft op 25 juni 2026 duidelijkheid gegeven over de positie van belastingplichtigen die geen bezwaar hebben gemaakt tegen hun box 3-aanslag over de jaren 2017 tot en met 2020. Zij hebben geen recht op rechtsherstel via een verzoek om ambtshalve vermindering.

Aanleiding is het roemruchte Kerstarrest uit 2021. Daarin oordeelde de Hoge Raad dat de box 3-heffing in strijd kon zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens als het forfaitaire rendement hoger was dan het werkelijk behaalde rendement. Belastingplichtigen die tijdig bezwaar hadden gemaakt, konden hierdoor in aanmerking komen voor rechtsherstel.

De vraag was of dit ook gold voor belastingplichtigen die geen bezwaar hadden ingediend. De Hoge Raad beantwoordt die vraag nu ontkennend. Volgens de wet hoeft de Belastingdienst een onherroepelijke aanslag niet ambtshalve te verminderen als de aanleiding daarvoor pas ontstaat door latere rechtspraak. Het Kerstarrest geldt als dergelijke nieuwe jurisprudentie.

In het arrest van 25 juni 2026 oordeelt de Hoge Raad dat er geen aanleiding bestaat om een uitzondering te maken op deze regeling. Het onderscheid tussen bezwaar- en niet-bezwaarmakers blijft daarmee in stand. De Belastingdienst is niet verplicht om onherroepelijke aanslagen alsnog te verminderen. De staatssecretaris zal nog een collectieve uitspraak op bezwaar moeten doen, maar de uitkomst ligt vast. De ministeriële bevoegdheid tot afwijkend handelen blijft bestaan, maar wordt niet verwacht te worden toegepast.

Voor de praktijk betekent dit dat alleen belastingplichtigen die tijdig bezwaar maakten of wier aanslag nog niet onherroepelijk was ten tijde van het Kerstarrest, in aanmerking komen voor rechtsherstel. Voor de jaren 2017–2020 is de mogelijkheid tot ambtshalve vermindering inmiddels bovendien verstreken. Voor latere jaren blijft de beoordeling afhankelijk van de individuele situatie.

Wilt u uw box 3 situatie laten beoordelen door ons, neem dan contact met ons op.